ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP TỪ SỞ THÍCH

ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP TỪ SỞ THÍCH

Ngày nay, không ít bạn trẻ còn lăn tăn trong việc lựa chọn ngành nghề. Hầu hết đều cho rằng yếu tố quan trọng nhất để chọn nghề nghiệp phù hợp là do sở thích cá nhân, nhưng “thích” thôi chưa đủ mà cần phải có “đam mê” thế thì hom nay toi on ma sẽ cho các bạn biết được như thế nào là một ngành nghề như sở thích.

Thực tế các bạn đều gặp khó khăn trong việc chọn một nghề/ngành học hoặc thậm chí một khóa học ngắn hạn vì phần lớn chưa biết cách xác định sở thích hay tính cách, giá trị, kỹ năng của bản thân. Theo số liệu thống kê năm 2015 thì có khoảng 5 % các em học sinh hiểu rõ về ngành nghề mình lựa chọn, hiểu tương đối 20%, chọn sai nghề 60%, thiếu hiểu biết về nghề đến 75%.

Thích nhưng có hợp?

Các bạn thường đặt ra câu hỏi: “Em thích nghề đó, nhưng không biết có hợp không, em có làm được không? Vậy làm thế nào để biết sở thích nghề nghiệp của bản thân có phù hợp với các nghề - ngành mà bạn thích hay không? Các chuyên gia tư vấn đưa ra nhiều lý thuyết như một thang đo để bạn tự đánh giá bản thân như: Khảo sát các giá trị liên cá nhân (Survey of Interpersonal Values (SIV)), Bảng kê giá trị và tính cách (Temperament and Values Inventory (TVI)). Hay dựa trên lý thuyết của Holland, trong đó có 6 nhóm nghề nghiệp đặc trưng: Realistic - tạm dịch là thực tế (R); Investigate - tìm tòi (I); Artistic - nghệ thuật (A); Social - xã hội (S); Enterprising - dám làm (E) và cuối cùng là Conventional - quy củ (C). Ứng với mỗi nhóm sẽ có những lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp.

Chắc chắn rằng không có một bài kiểm tra nào “thần kỳ” để nói cho bạn biết cái gì cần làm trong suốt cuộc đời, nó chỉ là công cụ hỗ trợ để bạn tự đánh giá sở thích bản thân và đưa ra quyết định đúng đắn. Khi chọn nghề phù hợp, bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc, gắn bó lâu dài, ít bị áp lực trong quá trình học tập cũng như làm việc và cơ hội thành công trong nghề nghiệp sẽ đến sớm.

Nguyên nhân chọn sai nghề?

Có rất nhiều nguyên nhân tác động đến suy nghĩ chưa thực sự đúng và hợp lý khi chọn nghề: 

- Chọn nghề theo sự áp đặt của người lớn hoặc dựa dẫm vào ý kiến người khác. Cách chọn nghề này đã dẫn đến nhiều trường hợp chán nghề vì không phù hợp. 

- Chọn nghề ở bậc đại học, không chọn các hệ trung cấp và cao đẳng nghề vì thành kiến với một số nghề trong xã hội, chẳng hạn, coi lao động chân tay là nghề thấp hèn, chê nhiều công việc dịch vụ là không “thanh lịch”, v.v…

- Chọn nghề theo “mác”, theo “nhãn” thích  trở thành kỹ sư, giáo viên , bác sĩ…hơn nhân viên kỹ thuật nhưng thực tế mỗi nghề, mỗi chuyên môn có những bậc thang tay nghề nhất định.

- Chọn nghề nổi tiếng, dễ kiếm tiền, bị hấp dẫn bởi vẻ ngoài của nghề, thiếu hiểu biết nội dung lao động của nghề đó. Ví dụ, như với các nghề diễn viên điện ảnh, dẫn chương trình, người mẫu thời trang… rất hấp dẫn với các bạn trẻ, nhưng để thạo nghề thì phải rèn luyện gian khổ, vì vậy cũng dễ gây chọn nghề nhầm lẫn đối với ai chỉ thích vẻ hào hoa bề nổi của nghề đó.

- Chọn nghề “gấp, rút” mà không đánh giá đúng năng lực của bản thân. Do đó, có hai tình trạng thường gặp: hoặc đánh giá quá cao năng lực của mình, hoặc đánh giá không đúng mức và không tin vào bản thân

- Chọn nghề không nghĩ đến những điều kiện có liên quan như: điều kiện kinh tế cá nhân hoặc gia đình, thời gian học nghề, tuổi thọ của nghề, đầu ra của nghề… 

Những yếu tố cần thiết để lựa chọn nghề phù hợp?

Theo các nhà chuyên môn thì có ba điểm tựa cần chú ý khi một cá nhân quyết định lựa chọn một nghề: 1) sự phù hợp năng lực của cá nhân với nghề; 2) Sự hứng thú, say mê với những công việc trong lĩnh vực nghề đó; và 3) Nhu cầu xã hội về nguồn nhân lực trong nghề đó.

1.    Sự phù hợp năng lực của cá nhân với nghề: cần đánh giá năng lực bản thân để tạo dựng quá trình chọn nghề nghiệp phù hợp. Trong quá trình tự đánh giá, nên tập trung vào những vấn đề như: các giá trị sống, hứng thú, nhân cách và các kỹ năng để ra một quyết định nghề nghiệp có căn cứ tránh ngộ nhận về nghề thời thượng, hấp dẫn. Nếu đánh giá quá cao khi vào nghề sẽ vấp phải tình trạng chủ quan ban đầu, thất vọng lúc cuối. Còn nếu đánh giá quá thấp, chúng ta sẽ không dám chọn những nghề mà đáng ra là nên chọn.

2.    Sự hứng thú, say mê với những công việc trong lĩnh vực nghề đó: say mê với lĩnh vực nghề nghiệp là một yếu tố rất quan trọng mà cá nhân cần có trước khi lựa chọn nghề.

Thực tế hiện nay, do nhiều nguyên nhân khác nhau, như áp lực về công việc sau khi sinh viên ra trường, hứng thú nghề chưa thể hiện rõ không ít bạn trẻ vẫn quyết định lựa chọn cho mình một nghề/ một trường đào tạo những nghề mà bản thân không biết là có hứng thú hay không? Đây là một dấu hỏi lớn và là thực trạng khá phổ biến hiện nay. Do đó trước khi bước vào học một nghề nào đó, bạn thực sự nên “say mê”-“đam mê” và chắc chắn bạn sẽ thành công với sự lựa chọn của mình.

3.    Nhu cầu nguồn nhân lực trong nghề đó: trong xã hội mỗi ngành nghề điều có giá trị nhất định riêng, khi chọn lựa nghề ít nhất phải biết yêu cầu về nghề, triển vọng nghề nghiệp, mức lương tối thiểu, thị trường lao động…trong và ngoài nước mà xã hội cần. Ngoài ra, yếu tố môi trường làm việc, những thách thức nghề nghiệp, những khó khăn và thuận lợi trong nghề nghiệp…là điều đáng quan tâm. Khi đã hiểu điều đó thì bạn sẽ có nhiều định hướng để phát triển trong tương lai.

“Người chọn nghề hay nghề chọn người”. Việc chọn nghề thực sự quan trọng và vô cùng cần thiết. Chọn sai lầm một nghề nghĩa là đặt cho mình một tương lai không thực sự an toàn và vững chắc…



Như vậy Hôm nay tôi ổn mà đã cho bạn được thông tin hữu ích về Ngành nghề và nên lựa chọn như thế nào, chúc các bạn có được lựa chọn đúng nhất về ngành nghề lý tưởng của mình.

Ảnh Plus Team